Ngày 31/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 373/2025/NĐ-CP về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 126/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế nhằm tháo gỡ vướng mắc thực tiễn trong kê khai thuế, đặc biệt liên quan đến kỳ khai thuế theo tháng và theo quý.

Nghị định 373/2025/NĐ-CP đã có một bước tiến quan trọng trong quản lý kỳ khai thuế và có tác động trực tiếp, thường xuyên đến doanh nghiệp, cụ thể như sau:

Thứ nhất: Mở rộng quyền lựa chọn kỳ khai thuế TNCN theo quý của doanh nghiệp

Điều 1. Sửa đổi, bổ sung một số điểm, khoản của Điều 9 như sau:

1. Sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 1 như sau:

"b) Người nộp thuế thuộc diện khai thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo tháng được quy định tại điểm a khoản 1 Điều 8 Nghị định này nếu đủ điều kiện khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo quý thì được lựa chọn khai thuế thu nhập cá nhân theo quý.".

Ý nghĩa thực tiễn:

Theo quy định mới, người nộp thuế thuộc diện khai thuế thu nhập cá nhân theo tháng, nếu đủ điều kiện khai thuế GTGT theo quý, thì được lựa chọn khai thuế TNCN theo quý.

Quy định này giúp doanh nghiệp:

- Thống nhất kỳ khai thuế GTGT và TNCN

- Giảm số lần kê khai, giảm thời gian/chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp

Thứ hai: Lần đầu tiên quy định rõ cơ chế xử lý khi doanh nghiệp khai theo quý nhưng không đủ điều kiện

2. Bổ sung khoản 3 như sau:

"3. Người nộp thuế đã khai thuế theo quý nhưng không đủ điều kiện khai thuế theo quý thì xử lý như sau:

a) Trường hợp người nộp thuế tự phát hiện không đủ điều kiện khai thuế theo quý:

• Khai thuế theo tháng kể từ tháng đầu của quý tiếp theo,
• Nộp lại hồ sơ khai thuế theo tháng của các quý trước đó
• Và tính tiền chậm nộp theo quy định.

b) Trường hợp cơ quan thuế phát hiện người nộp thuế không đủ điều kiện khai thuế theo quý:

Cơ quan thuế ban hành văn bản yêu cầu người nộp thuế:

• Khai thuế theo tháng kể từ tháng đầu của quý tiếp theo;
• Nộp lại hồ sơ khai thuế theo tháng của các quý trước đó;
• Và tính tiền chậm nộp theo quy định,
• Trừ trường hợp cơ quan thuế phát hiện qua kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế.

Trách nhiệm của người nộp thuế khi nhận văn bản từ cơ quan thuế:

• Người nộp thuế phải thực hiện khai thuế theo tháng;
• Và nộp lại hồ sơ khai thuế theo tháng theo văn bản đề nghị của cơ quan thuế;
• Tính tiền chậm nộp theo quy định.

c) Người nộp thuế không bị xử phạt vi phạm hành chính:

Người nộp thuế không bị xử phạt vi phạm hành chính về chậm nộp hồ sơ khai thuế đối với hồ sơ khai thuế của các kỳ tính thuế phải nộp lại do thay đổi kỳ tính thuế. Hồ sơ khai thuế các tháng đã nộp lại được xác định là hồ sơ thay thế cho hồ sơ khai thuế theo quý đã nộp.".

Ý nghĩa thực tiễn:

Trường hợp người nộp thuế đã khai theo quý nhưng sau đó xác định không đủ điều kiện:

• Doanh nghiệp chuyển sang khai theo tháng từ tháng đầu của quý tiếp theo;
• Nộp lại hồ sơ khai thuế theo tháng cho các quý trước;
• Chỉ tính tiền chậm nộp (nếu có phát sinh thiếu thuế).

Đặc biệt: Không xử phạt vi phạm hành chính về chậm nộp hồ sơ khai thuế trong trường hợp này. Các hồ sơ khai theo tháng nộp lại được xác định là hồ sơ thay thế, không phải hồ sơ khai bổ sung.

Lưu ý: Quy định này chỉ áp dụng đối với trường hợp người nộp thuế tự phát hiện hoặc cơ quan thuế phát hiện việc khai sai kỳ thông qua công tác quản lý hồ sơ, dữ liệu, không áp dụng đối với trường hợp cơ quan thuế phát hiện qua kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp.

Trường hợp kiểm tra tại trụ sở, việc xử lý thực hiện theo kết luận kiểm tra và quy định xử phạt hiện hành. Như vậy trong trường hợp này, người nộp thuế có thể bị:

- Xử phạt chậm nộp hồ sơ

- Xử phạt khai sai

- Truy thu và phạt 20% nếu xác định khai sai làm thiếu thuế và số tiền chậm nộp.

Hiệu lực thi hành

Nghị định 373/2025/NĐ-CP hướng dẫn những thay đổi quan trọng về điều kiện và cách thức khai thuế quý này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 14/02/2026.

Lưu ý: Nghị định 373/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 14/02/2026, sửa đổi, bổ sung Nghị định 126/2020/NĐ-CP. Các doanh nghiệp cần cập nhật quy định mới để thống nhất kỳ khai thuế GTGT và TNCN, đồng thời nắm rõ cơ chế xử lý khi không đủ điều kiện khai thuế theo quý.

Tác giả: Ban Biên Tập Global Auditing
Ngày xuất bản: 28/01/2026
Email: info@globalauditing.com
Hotline: (84-28) 62 998 263/64
Website: www.globalauditing.com